|
is; een stichting kan nooit opdraaien voor schulden die
boven de waarde van de nalatenschap uitstijgen. Dat heet
beneficiaire aanvaarding. In Spanje gaat dat net zo, maar daar waren
de stichtingen niet van op de hoogte. Het beste zou zijn geweest dat
de heer G. een competente en betrouwbare executeur in zijn testament
zou hebben opgenomen die alles voor de stichtingen had kunnen
afhandelen. Deze is echter vaak ver te zoeken. Een uitkomst is dan
om een executeur en een notaris gezamenlijk te benoemen. De controle
is zo gegarandeerd. Een Spaanse notaris kan zich niet als executeur
van een nalatenschap laten benoemen, maar voor een Nederlandse
notaris is dat een gebruikelijke situatie.
Conclusie:
Bij het benoemen van goede doel in een testament moet een executeur
benoemd worden met voldoende bevoegdheden om de goede doelen te
vertegenwoordigen en alles volledig voor hen af te wikkelen. In de
praktijk blijkt dat veel stichtingen niet zelf een nalatenschap in
het buitenland kunnen afhandelen.
N.B.
Op het moment dat u dit leest, past de vriend van de heer G. nog
steeds op de planten...
GOED DOEL STICHTING ALS ERFGENAAM (1: handelen)
Veel mensen hebben de wens om een Algemeen Nut
Beogende Instelling als (mede)erfgenaam te benoemen, of om deze een
vast bedrag of goed toe te laten komen. Hier moeten een aantal zaken
in acht worden genomen. Hoe zit het bijvoorbeeld met de manier van
afwikkeling van de nalatenschap voor deze instellingen ? Hier komt
nogal wat bij kijken.
Legataris
Men kan in een testament een vast bedrag voor een stichting opnemen.
Het toekennen van een vast bedrag noemen we een legaat, en de
ontvanger de legataris. Ook in Spanje kan een Nederlands goed doel
een legaat in ontvangst nemen. Het is de verplichting van de
erfgenamen de legaten uit te keren. Hier moet men dan het vertrouwen
in de erfgenamen hebben dat het legaat ook werkelijk wordt
uitbetaald. Als de instelling weet dat ze een legaat moeten
ontvangen, kunnen zij dat op basis van het testament (als ze dat
hebben) ook altijd claimen. Om zekerheid te krijgen dat het legaat
wordt uitgekeerd, kan men een executeur benoemen die niet
tegelijkertijd erfgenaam is. Voor het ontvangen van een legaat hoeft
de Nederlandse stichting in principe niet bij de verdeling van de
nalatenschap in Spanje aanwezig te zijn, en ontvangt uiteindelijk
gewoon het geldbedrag. Wel moet de stichting aanwezig zijn als ze
een onroerende zaak als legaat ontvangt. Ook bij het ontvangen van
een groot bedrag als legaat kan het gebeuren dat de stichting toch
moet verschijnen.
Erfgenaam
Als een instelling tot (mede)erfgenaam benoemd wordt, dan kan een
nalatenschap niet verdeeld worden zonder de aanwezigheid van deze.
Zo wordt gegarandeerd dat datgene wat aan het goede doel toekomt
uiteindelijk ook aan deze wordt toegewezen bij de verdeling van de
nalatenschap. Als de erfgenaam een Spaanse stichting is, of een ook
in Spanje opererende wereldwijde organisatie, dan is de handelswijze
vrij eenvoudig. De bestuurders van de organisatie zullen voldoende
op de hoogte zijn van de manier van afhandelen om de nalatenschap te
aanvaarden.
Als de erfgenaam van de goederen in Spanje een Nederlandse
instelling is, dan komen er echter een aantal kwesties bij kijken.
Ten eerste bestaat er het taalprobleem. De Nederlandse stichting zal
in de regel niet voldoende in Spanje thuis zijn om zelfstandig een
nalatenschap te kunnen aanvaarden. Ten tweede weet een buitenlandse
stichting niets over de juridische gang van zaken in Spanje. Wat zou
er bijvoorbeeld gebeuren als zij na het aanvaarden van een
nalatenschap van 50.000 euro ineens aangesproken worden voor een nog
openstaande schuld van 100.000 euro? Daarover zullen zij eerst
juridisch advies willen inwinnen. Verder moeten zij voor het moment
van de verdeling een grote hoeveelheid papierwerk voorbereiden. De
bestuurder moet de oprichtingsakte van de stichting overhandigen, de
inschrijving in het handelsregister, de benoeming van de
bestuursleden en misschien nog wel meer. De persoon die in naam van
de stichting handelt moet aantonen dat deze over voldoende
wettelijke capaciteit beschikt om in naam van de stichting een
nalatenschap te kunnen aanvaarden. Al deze documenten moeten
voorzien zijn van een beëdigde vertaling en apostille. Dit is een
langdurige en kostbare aangelegenheid. In de praktijk blijkt dat
bestuurders van goede doel instellingen gespecialiseerd zijn op de
activiteiten met betrekking tot hun goede doel, maar niet altijd
voldoende capaciteit hebben om een nalatenschap in Spanje af te
wikkelen. Op deze manier kan het gebeuren dat een nalatenschap niet
aanvaard wordt omdat de erfgenamen niet (weten te) handelen, en dus
verloren gaat. Het vermogen van de overleden komt niet bij de goede
doelen terecht, maar kan bij de Spaanse overheid terecht komen.
Executeur
Een fundamentele rol in dit geheel kan aan een executeur worden
toegewezen. Het benoemen van een betrouwbare executeur met kennis
van de gang van zaken in Spanje kan hier een oplossing bieden. Het
is mogelijk om aan de executeur bevoegdheden toe te wijzen zodat hij
de Nederlandse instellingen in Spanje zodanig kan vertegenwoordigen
dat al de handelingen van de stichting door de executeur ondernomen
kunnen worden. Hierbij moet men 100% vertrouwen in de executeur
hebben, want hij krijgt zeer grote bevoegdheden. Eventueel zou
overwogen kunnen worden om twee executeurs gezamenlijk te benoemen.
Eén daarvan zou een Nederlands notariskantoor kunnen zijn. Zo
bestaat er ook controle op de handelingen van de executeur.
Conclusie
Als een groot vermogen aan een Nederlandse goede doel instelling
nagelaten wordt via het testament, dan is het ten zeerste aan te
raden een executeur in het testament op te nemen, die voldoende
capaciteit heeft om in Spanje de nalatenschap in naam van de
instelling te kunnen aanvaarden en afwikkelen.
GOED DOEL STICHTING ALS ERFGENAAM (2: fiscaal)
Veel mensen hebben de wens om een Algemeen Nut
Beogende Instelling als (mede)erfgenaam te benoemen, of om deze een
vast bedrag of goed toe te laten komen. In een vorig artikel werd de
handelingswijze van een Nederlands stichting in Spanje belicht. In
dit artikel zullen we de fiscale situatie uiteenzetten. Hoe zit het
bijvoorbeeld met de vrijstelling van belastingbetaling voor deze
instellingen? Hier zitten nogal wat haken en ogen aan.
Vrijstelling erfbelasting
Goede doel stichtingen hebben volledige vrijstelling van betaling
van erfbelasting over nalatenschappen. De Spaanse wet op de
erfbelasting stelt dat de erfbelasting enkel betaald moet worden
door fysieke personen. Geen enkele rechtspersoon betaalt dus
erfbelasting. Alle rechtspersonen moeten de belasting over de
verkrijging afrekenen via de op hun toepasselijke
vennootschapsbelasting. Nederlandse goede doelen moeten over hun
verkrijging dus belasting betalen in Nederland, waar zij dan
genieten van een volledige vrijstelling. Hetzelfde geldt voor
Spaanse goede doelen in Spanje.
Winstbelasting en overige belastingen
Iets anders is het geval indien een Nederlands goed doel een
onroerend goed in Spanje erft en dit daarna verkoopt. De instelling
heeft in Spanje dan wel degelijk de verplichting om over de
eventueel gemaakte winst belasting te betalen. Voor niet ingezetene
rechtspersonen is dat een vast percentage van 24 %. Ook moet er door
de stichtingen jaarlijks op basis van een forfait een soort
inkomstenbelasting over het onroerende goed betaald worden. In
Spanje hebben enkel de in Spanje ingeschreven goede doel
instellingen een volledige vrijstelling. Spaanse vestigingen van
wereldwijde organisaties zonder inschrijving in een
stichtingenregister hebben in Spanje ook volledige vrijstellingen.
Een goede doel instelling moet wel aan een aantal voorwaarden
voldoen om in Spanje ingeschreven te worden om zo vrijstelling van
belastingbetaling te krijgen. Ten eerste moet ze in Spanje opgericht
zijn, en ten tweede moet de doelstelling in principe aan Spanje
gerelateerd zijn, of een algemeen goed doel nastreven. Zo zal een
stichting ter bescherming van La Doñana wel in aanmerking komen voor
vrijstellingen, maar een Spaanse stichting ter bescherming van de
Waddenzee niet. Dit laatste om de eenvoudige reden dat deze van de
Spaanse overheden niet het “stempel” goed doel zal krijgen. Dit om
te vermijden dat er een stichting zou kunnen worden opgericht “ter
bescherming van mijn achtertuin in Harderwijk..…” , wat natuurlijk
tot fraude zou kunnen leiden.
Mogelijkheden
Er zijn een aantal manieren om de belastingbetaling voor stichtingen
toch laag uit te laten vallen.
Ten eerste zou kunnen worden overwogen
om in plaats van een Nederlandse stichting de gelijkwaardige Spaanse
stichting als erfgenaam te benoemen. Dit is misschien niet altijd
geheel volgens de wens van de testateur, die misschien een goede
band met de Nederlandse stichting heeft, maar het belastingargument
kan een zwaar wegend argument zijn.
Ten tweede zou men een Nederlandse
stichting enkel de Nederlandse goederen kunnen laten toekomen.
Daarbij moet gewaarschuwd worden tegen het maken van twee
testamenten, één in Spanje en één in Nederland. Dat zou wel eens
averechts kunnen uitpakken. Deze optie moet heel precies en op de
juiste manier in het testament worden weergegeven om correct te
kunnen werken.
Ten derde is het belangrijk om een
stichting zo min mogelijk winst te laten maken bij de verkoop van
een onroerend goed, waarover uiteindelijk belasting betaald moet
worden. Hier moet heel precies gehandeld worden bij het afwikkelen
van de nalatenschap en de verkoop. Zoals in mijn vorige artikel
beschreven, kan de executeur daar een belangrijke rol spelen. (Het
artikel: “goed doel stichting als erfgenaam” kan kosteloos via
info@kompas-nalatenschappen.com worden opgevraagd.)
Conclusie
Bij het nalaten van grote vermogensbestanddelen in Spanje aan
Nederlandse goede doelen, wordt er door deze geen erfbelasting
betaald, maar moet men er rekening mee houden dat er andere
belastingen betaald moeten worden. Via concrete constructies bij de
afwikkeling zijn er hier mogelijkheden om dit bedrag laag uit te
laten vallen.
|
