|
Een steeds vaker voorkomende familiesituatie is die van een echtpaar
zonder kinderen, of een alleenstaande zonder kinderen. In het geval
van het echtpaar is de situatie volgens het Nederlandse recht simpel;
zij zijn elkaars erfgenaam. Voor de achterblijvende langstlevende of
voor een alleenstaande is de situatie volledig anders. Het
afwikkelen van een nalatenschap zonder testament wordt een
puzzelwerk in het meest gunstige geval, en een verloren vermogen in
het meest ongunstige.
Echtpaar
Bij het overlijden van één van de echtgenoten lijkt het afwikkelen
van de nalatenschap simpel. Alles zou voor de langstlevende moeten
zijn. Volgens het Nederlandse erfrecht heeft alleen de langstlevende
recht op de goederen van de nalatenschap. Er zit echter een addertje
onder het gras. Als een Nederlander langer dan vijf jaar in Spanje
woont, dan is de Spaanse wetgeving van toepassing op zijn
nalatenschap. Indien de overledene geen kinderen had, dan kent het
Spaanse recht de ouders van de overledene (als die nog in leven zijn)
nog een legitieme portie toe. Het is geen groot gedeelte van de
nalatenschap, maar voor de afwikkeling is wel de medewerking van
deze ouder vereist. Als die dan niet kan of wil meewerken, dan heeft
de langstlevende een probleem. Ook kan het gebeuren dat men deze
erfgenaam dan moet uitkopen.
Alleenstaande
Als een alleenstaande zonder kinderen geen testament maakt, dan is
het eerste probleem bij het afwikklelen van de nalatenschap: wie
komt de erfenis claimen ? Als er broers of zussen zijn, dan zal
alles uiteindelijk vrij eenvoudig verlopen. Die zullen zich er
namelijk wel van bewust zijn dat ze erfgenaam zijn. Als er echter
geen broers of zusters (meer) zijn, dan is het maar de vraag of
iemand er aan denkt dat hij wel eens erfgenaam van een verre oom of
tante kan zijn. Als dat dan uiteindelijk gebeurt, dan begint het
speurwerk naar alle erfgenamen. De nalatenschap kan namelijk niet
gedeeltelijk afgewikkeld worden; alle erfgenamen moeten bekend zijn
en moeten meewerken aan de afwikkeling van de nalatenschap. Niet
ongebruikelijk is het dan om een situatie tegen te komen, waarin
meerdere erfgenamen al vooroverleden zijn, of een situatie waarin
een erfgenaam ruzie heeft met een andere erfgenaam en weigert mee te
werken; of dat verschillende erfgenamen in Australië wonen en heel
veel moeite moeten doen om uiteindelijk 4.000 euro te erven; of
erfgenamen die onvindbaar zijn. Zo zijn er nog veel meer problemen
op te noemen. Daarnaast hanteren de Nederlandse en Spaanse wetgeving
verschillende criteria voor het bepalen van de erfgenamen, waardoor
het bepalen van het toe te passen recht tot een conflict tussen de
erfgenamen kan leiden. De kosten voor de afwikkeling zullen hoog
oplopen.
Geen erfgenaam
In de gevallen dat een nalatenschap niet geclaimd wordt door de
erfgenamen, of als de erfgenamen samen niet in staat zijn om de
nalatenschap af te wikkelen, dan vervalt deze aan de Staat. Dat was
vast niet de bedoeling van de overledene geweest; een heel leven
lang belasting betalen, en dan zal het opgebouwde vermogen na
overlijden uiteindelijk ook nog eens aan de Staat toekomen...
Conclusie
In de meeste gevallen van echtparen zonder kinderen, en in de
gevallen van alleenstaanden is het toch verstandig om een testament
te maken. Op die manier kan men zijn vermogen nalaten aan de persoon
of personen die men zelf bepaalt, of aan een goed doel, en wordt het
niet overgelaten aan de willekeur van de persoonlijke situatie op
het moment van overlijden. Door het maken van een testament bespaart
men de erfgenamen bovendien een hoop papierwerk en kosten. In de
gevallen van alleenstaanden is het bovendien verstandig om de
erfgenamen op de hoogte te stellen dat ze ooit in Spanje een erfenis
zullen ontvangen. Ook kan men dat aan een executeur overlaten. Er
moet tenslotte uiteindelijk wel iemand zijn die de eerste stap voor
de afwikkeling neemt.
|
 |
